Winnende bal

Niet dat ik me druk maak over de voetbalcompetitie, niet die in Nederland en zeker niet die in Duitsland, al houdt Radio 1 mij vanavond live op de hoogte van de kansen van Werder Bremen op deelname aan de UEFA-cup in het komend seizoen. Nee, ik maak me gewoon boos omdat het oneerlijk is voor NAC, de club waar ik vanwege mijn komaf een beetje vóór ben. Word je na een lange competitie waarin iedereen twee keer tegen elkaar speelt, derde in de eredivisie; telt het niet! Niks spelen in de UEFA-cup tegen wie-weet Werder Bremen, nee, eerst nog zes keer winnen van diverse ploegen die je al lang achter je gelaten had. Denk je in: de kopgroep van drie man wordt bij het ingaan van de laatste kilometer staande gehouden door de wedstrijdleiding, net zo lang tot de achtervolgers weer aansluiten. Zo jongens, laat nu maar zien dat je echt bij de beste drie hoort!
Slechts één andere sport op één plek kent zo'n dwaze regel. Tafelvoetbal op de camping in de Provence. Het was een beslissend duel. Ik leidde met 6-2 tegen mijn zoon maar stelde het grote juichen nog even uit. Beleefd toch? Mijn zoon dacht er anders over. Terwijl hij de laatste bal het veld in kieperde, riep hij: "Winnende bal". Waarna hij scoorde en ik had verloren.

Metz over voetbal

stapelen 38

Een tijdje geleden was ik met mijn oud-cursisten van de schoolleidersopleiding (wat een woord!) op bezoek in de eco-kathedraal. Van Ap kreeg ik een foto via de mail. We zien hier vier directeuren van basisscholen in Noord-Holland devoot even stilstaan bij een door hen opgericht grafmonumentje voor een dode muis. Een sereen ogenblikje: vier heren van boven de vijftig, staan stil bij het teloor gaan van zo'n nietig wezentje als een muis. Maar wie inzoomt op hun gezichten, ziet de jongensgein er vanaf spatten.

Jongens zijn het, aardige jongens.

freek

Toeren

De ms Dikkop (6m. lang, vermogen 13 pk) trok gisteren een witte snor voor de neus en zette koers door de Scharsterrijn, richting Tjeukemeer. Aldaar koos de Dikkop een zuidoostelijke koers, tegen een windje vier in en passeerde na een onstuimige tocht de brug van de Vierhuistervaart. Na luttele mijlen werd de oude rivier de Tjonger bereikt alwaar bij het natuurgebied Brandemeer werd aangemeerd om de hond uit te laten en de bemanning de benen te laten strekken. Na een uurtje werd de terugreis aanvaard. Om 16.00 liep de ms Dikkop de thuishaven weer binnen. Het logboek vermeldt geen verdere bijzonderheden.
freek

leve de natuur 43

Ik ga iets aanraden: www.beleefdelente.nl, een site van de vogelbescherming, waar met een cam de broedbewegingen van een aantal vogels in de gaten wordt gehouden. Zo ben ik verliefd geworden op het steenuiltje, dat als een balletje dons op haar eieren zit, waarschuwend sist als er een holenduif komt kijken en haar mannetje voortdurend aanzet tot het brengen van voedsel.

Maar er is meer: de nestkast van een torenvalk, van binnen en van buiten, het nog lege nest van de gierzwaluw, de kolonie van de grote stern, het slordige nest van de lepelaar en de omgewaaide boom bij een sloot, waar de ijsvogel bivakkeert.

Komt dat zien en kijk ademloos.

freek

Leve de natuur 42

Als kind bezocht ik een zondagschool van de Doopsgezinde Broederschap. Mijn ouders, niet gelovig, vonden dat wel goed voor mijn opvoeding. Omstreeks deze tijd zongen wij het lied: 'Meimaand, meimaand, God geeft ons de meimaand.
Oh vergeet Zijn goedheid niet
Zing je lentelied ...'
Omdat in deze maand het landschap om mij heen zo fundamenteel veranderde, geloofde ik dat ook, dat van God. Magisch denken van een kind, maar niet zonder rede. Hoe kwam het anders dat de grauwe bermen, plotseling wit zagen van het fluitekruid, doorspikkeld met het diepe paars van de hondsdraf en het heldere paars van ereprijs. Hoe kon het dat de geelbruine winterweilanden, plotseling heldergroen werden, met groten plukken geel van paarden- en boterbloemen, met, alweer paarse, pinksterbloemen daartussen. Daar moest een sturende hand achter zitten vond ik als kind. Nu weet ik wel beter, maar het blijft elk jaar toch wel een wonder.


freek

Nog een keer 1957

Nog iets uit het boekje van Van Liempt over DOS. Scheidsrechter Leo Horn, fluitist van de beslissingswedstrijd DOS- Sportclub Enschede (met Abe Lenstra), beroemd en onomstreden in die tijd, keurde een doelpunt van Sportclub Enschede af wegens buitenspel. Hij was de enige aanwezige bij de wedstrijd, die dit feit had gezien, constateerde een krant later deftig. Hij ging daarna vrolijk met DOS mee naar het overwinningsdiner in Mook; reisde vervolgens met DOS in de kampioenstrein naar Utrecht en vierde tenslotte tot laat in de nacht feest met DOS in de afgehuurde feestzaal.
Niemand vond dat vreemd.


freek

Leve de kenegin

Ze was hier gisteren
Dit schreef ik in 1983 over haar en mij

De eerste keer dat ik haar zag was in 1955. Ingehuurd door een uitbater van bieren en limonades was ik bevoegd om onder de inderhaast opgezette noodtribunes rond een paardenfestijn, lege flessen te verzamelen.
Ze was gast en ze bevond zich omringd door lokale hotemetoten en deftig paardenvolk, op de eretribune. Vanuit mijn ongewone positie had ik een redelijk uitzicht op haar glimlach.
Twee andere agenten dan de plaatselijke veldwachters sommeerden mij even later mijn flessen elders te gaan zoeken.

Midden jaren zestig was de tweede keer. Het hie-ha-happende in Amsterdam. Meegevoerd door de ludiek-anarchistische golven van die tijd en nieuwsgierig naar de uitwerking van leeuwenpoep op paarden, bevond ik mij ergens in de Raadhuisstraat.
In rook gehuld trok ze aan mij voorbij.

In 1983 ontmoette ik haar voor de derde keer. Ik mocht iets vertellen over het monumentebeleid van de gemeente L. Ze stelde vriendelijke en terzake doende vragen. Ze was ook ontspannender dan ik. Toen we even later in gezelschap door het dorp wandelden en ik iemand groette, vroeg ze of dat een kennis van mij was.
(Ze is zo gewoon, zei mijn moeder al, die haar jarenlang nauwlettend volgt.)

'Hoe was ze, pa', vroegen mijn jongens later.
'Aardig jongens', zei ik als een man van de wereld en ik was een weinig trots, haar weer eens te hebben ontmoet.

freek

stapelen 37

Johan snippert vandaag, zodat Berend en ik de enige stapelaars zijn. Ik ga verder met mijn project 'tombe voor een staartmees', terwijl Berend zijn 'trap naar de eeuwigheid' afmaakt.

In een kruiwagen help ik hem om twee kolossale trottoirbanden bergop te kruien: ik voor de kruiwagen trekkend aan een touw; hij erachter, duwend en balancerend. We krijgen bezoek van de ons inmiddels bekende professor uit Weimar, die al dertig jaar de werkzaamheden hier documenteert.

Tenslotte brengen we zelf een bezoek aan onze leermeester Louis le Roy, professor honoris causa, die, ondanks zijn lichamelijk lek en gebrek, ons volduwt met zijn wijsgerige opvattingen, vuur spuwt over politiek en burocratie en zoals een echte ziener betaamt, overtuigd is van zijn eigen gelijk.
We krijgen ook nog zijn laatste boek, gesigneerd en wel.

Gelouterd vertrekken wij naar huis en haard.

freek

Dagboek uit een wachtwijk (20) - de optocht

...informatiekrant van Stadsdeel Amsterdam Zeeburg...

Normaal vólgt een beoordeling op de voorstelling. Eerst zien, dan vinden. In de informatiebode die stadsdeel Zeeburg huis aan huis verspreidt, gaat het andersom. Ergens in de nazomer zal onder leiding van de buurtbard een stoet muzikanten door de straten lopen; zo ongeveer als Sinterklaas ook al jaren door de buurt zijn ronde te paard doet, vergezeld door het muziekcorps. Nu reeds claimt de redacteur van de overheidsbode het succes: het was bij voorbaat een zinderende optocht. En eenmaal op dat pro-actieve jubelspoor beland, is er geen houden meer aan. "Dansende schoolkinderen spelen op zelfgemaakte instrumenten en zingen het 'Wij! wereldburgerlied' (...). Mensen staan op hun balkons en langs de straten mee te klappen op de maat van de muziek...".
Una giornata particolare.
Ik denk dat ik tegen die tijd de fiets pak. Wordt vast een schitterende tocht.

Metz leest de post

1957

Ik lees het boekje 'DOS. Het wonder van Utrecht', van Ad van Liempt over het kampioensjaar van DOS (voetbalclub, voorloper van FC Utrèg). De opzet is simpel. Van Liempt beschrijft elke wedstrijd van DOS in het competitiejaar 1957/1958, de tijd van het semi-professionalisme, tot en met het kampioenschap. maar daartussendoor vlecht hij wetenswaardigheden die een tijdsbeeld van de eind jaren vijftig geven. Zo citeert hij het draaiboek van de aankomst van DOS in Utrecht per trein uit Tilburg alwaar DOS in de wedstrijd tegen NOAD kampioen kan worden:
'De ploeg zal in de wachtkamer van de eerste klasse als eerste worden toegesproken door de hoofdstationschef.'
Dat ging toen niet door vanwege het gelijke spel, maar later wel na de gewonnen beslissingswedstrijd tegen Sportclub Enschede (nu FC Twente)
De hoofdstationschef A.J. Schalke sprak en betoogde dat DOS door 'veilig, vlug en vooral voordelig te spelen, het kampioenschap had kunnen behalen'.

Is dat mooi, of is dat niet mooi?

freek

familieverhalen 10

Ik beleef veel plezier aan mijn kleindochter Katie, genoemd, in een moderne versie, naar mijn vrouw Katrien. Ze is een lekker dik mokkeltje van een paar maanden. Hoeveel maanden precies, weet ik niet, dat weten vrouwen, op de dag af. Mijn kleinzoon César, uit hetzelfde nest, is tenger, een paar jaar ouder en op weg een latin lover te worden. Hun Argentijnse moeder vertroetelt hen op z'n zuidamerikaans. Mijn zoon kijkt daar met voldoening naar en ik glim van trots.

freek

Dagboek uit een wachtwijk (19) - tweede kopje gratis

...(klik op de illustratie voor grote beeld)...

Als ik Het Parool mag geloven ben ik niet de enige buurtbewoner die een wegtrekker krijgt van de pedante stijl, de bolle taal en de praktische niksigheid van het moderne welzijnswerk in mijn Vogelaarwijk. De firma Civic Zeeburg, een nom de plume van het adviesbureau B&A-groep, krijgt dit jaar 6 miljoen euro om de mensen tot elkaar en verder te brengen. In plaats van nuttige, of op zijn minst aangename activiteiten te organiseren voor kinderen, tieners, jongeren en volwassenen, is Civic Zeeburg nu al drie maanden doende mijn buurvrouw en mij op te voeden waarbij de hand op de knip blijft want van verwennerij worden de mensen niet beter. Als een mengeling van Meindert het Paard (altijd op de bres voor de nooddruftige dieren) en Majoor Bosshardt, spreken de strenge dames van Civic de arme sloebers in de Vogelaarwijk toe. Zodat ze sterker worden. Zodat ze hét (wat eigenlijk?) zelf kunnen doen.
Dames van goede komaf hebben een onweerstaanbare drang om zich te ontfermen over zieltjes van mindere komaf. In de jaren tachtig van de vorige eeuw hadden de Rode Vrouwen van de PvdA zich al opgeworpen als beschermvrouwen van de Marokkaanse en Turkse vrouwen in de Indische Buurt. In het 'vrouwenhuisje' aan de Madurastraat organiseerde deze PvdA-sekte cursussen en naailessen voor buitenlandse vrouwen. Dat ging goed tót de Turkse en Marokkaanse vrouwen iets anders wilden. Voorlichting en discussies over gezondheidszorg, over onderwijs, over opvoeding en weet-ik-wat-meer. De rood aangelopen hofdames stonden dat niet toe, waarop de Turkse en Marokkaanse vrouwen het pand bezetten en zich "Onze Trots" noemden. "Onze Trots" werd daarop meegenomen in het reguliere welzijnswerk en het centrum verhuisde naar een nieuw onderkomen. Waarom vertel ik deze petite histoire? Omdat momenteel diezelfde groep Marokkaanse en Turkse vrouwen door de opvolgsters van de Rode Vrouwen worden beschouwd als stakkers die sterker moeten worden gemaakt. Zolang de stakkers geen sponsors hadden gevonden voor een filmsessie plus discussie op 8 maart, bleef de geldkraan van Civic dicht. Om opvoedkundige redenen.

Samen met de vrouwen van "Onze Trots" en de buurvrouw, ben ik door de opvoeddames nu dus van normale burger (buurman, bewoner, passant, zeurkous zo u wilt) omgedoopt tot een producent van mijn eigen project. Maar degenen die dat doen, dat omdopen van anderen bedoel ik, hoe moet ik die dan noemen? Moet ik vaststellen dat zij een project produceren waar inwoners van de Indische Buurt in figureren? Is een bewoner van een Vogelaarwijk anders? "Welnee", zegt mijn moeder op zulke momenten: "we hebben toch allemaal een velletje over onze neus."
Om het verhaal rond te maken: er is genoeg geld. Dit jaar krijgt minister Vogelaar er 125 miljoen euro bij voor haar wijken, dat is ongeveer 3 miljoen extra voor de Indische Buurt. Niet dat ik ervoor pleit om alle koffie gratis te maken. Er is niks mis met een kwartje voor de koffie. Maar dat tweede kopje gratis moet nu lukken.

Metz leest de krant

verloren voorwerpen 14

Het was in de tijd van de sneeuwwitte Frits Thors, nieuwslezer van het NTS journaal dat ik mijn moeder hoorde zeggen 'ek san pursje' (fon.), toen Frits ons met zijn bronzen bas verder een heel goede avond wenste. Na die ene keer zei ze dat vaker tegen een nieuwslezer. Philip Freriks was de laatste voordat dementie haar spraak verhaspelde. 'Ek san pursje' , hetgeen letterlijk 'ook zo'n portie' betekent, en bedoeld wordt: 'van het zelfde'. Ik zeg het nu ook vaak en mijn vrouw moet lachen, maar als ik er niet meer ben, zegt niemand van de familie het ooit meer.
freek

Rome (slot)

Even buiten de muren van het oude Rome zijn we voor zes euro de man de grond ingegaan. Miljoenen mensen waren hier voor ons:de eersten meer dood dan levend. We lopen een stukje door het zeventien kilometer lange gangenstelsel en bekijken de spaarzaam verlichte smalle holtes die uit het tufsteen zijn gekrabd. Hier werden de eerste christenen van Rome te ruste gelegd, wachtend op de eeuwigheid. Veel vrouwen, omdat het een vrouwengeloof was en veel kinderen, omdat die veel stierven. Door de de constante temperatuur en vochtigheid zijn hun lichamen verstoft en door tastende toeristenhanden de wereld overgedragen.
freek

Niet meer zeggen (5) - letterlijk

Je kunt er vergif op innemen (figuurlijk!) dat de term 'letterlijk' negen van de tien keer verkeerd wordt gebruikt. Het geknoei met 'letterlijk' en 'figuurlijk' is zo evident dat ik me had voorgenomen er nimmer aandacht aan te besteden. Is gewoon te makkelijk. Tot ik enkele dagen geleden de rechter in Rotterdam haar vonnis hoorde uitspreken in de Pernisser moordzaak. Verdachte had, zo las de rechter voor, "bij het slachtoffer letterlijk de pinpas uit het lichaam geslagen en geschopt". Het was Radio 1, ik was onderweg van Amsterdam naar Groningen en dus hoorde ik om het kwartier dat de pinpas, na slaan en schoppen, uit de mond van het slachtoffer te voorschijn floepte. Tenminste, zoiets stel ik me daarbij voor; ik probeer het netjes te houden.
"De Belgische inzending voor het Eurovisie Songfestival zal letterlijk en figuurlijk hoge ogen gooien". Ja, wie lange ritten maakt, hoort nog eens wat. Letterlijk hoge ogen gooien doe je bij het dobbelen aan de bar en ik neem niet aan dat de Belgen een liedjeswedstrijd met een dobbelwedstrijd verwarren. En omdat de letterlijke betekenis overduidelijk niet van toepassing is, is ook de toevoeging figuurlijk overbodig en dus fout. Het gebruik van beeldspraak is per definitie al figuurlijk. Weg dus met dat letterlijk en figuurlijk. Nooit meer gebruiken. Maar - en ik kom nu aan het einde van mijn lesje - intussen wel opletten voor beeldspraak die bij letterlijke lezing tot potsierlijke taferelen leidt ("Met het oog op mijn rug kan ik niet komen").

Metz luistert radio