Waarschijnlijk

‘De moed zal Cocu toch enigszins in de schoenen zijn gezonken,’ las ik vrijdag in de Volkskrant. Dat kan natuurlijk niet. Op die manier relativeer je een krachtige uitspraak weg. Maar de weekwinnaar is een deskundige van instituut Clingendaal (ik ben zijn naam enigszins vergeten) die op Radio 1 verklaarde dat een hervatting van de oorlog in Oekraïne ‘waarschijnlijk onvermijdelijk’ is.

Metz luistert radio

Frisdenker

"Professor frisdenker Jan Rotmans". Deze woorden kwam ik tegen in een verslag van een lezing in Pakhuis de Zwijger. Onwillekeurig dwaalden mijn gedachten af naar een nieuw Bommelavontuur, getiteld Tom Poes en de Frisdenkers. Het begint zo:

Ze zien er uit als vriendelijke kabouters, de jonge mensjes die Olivier B. Bommel glimlachend verleiden om zijn bezit op te geven en alles te delen. De mannetjes hebben baarden en de vrouwtjes vrolijke jurken. Tom Poes vertrouwt het niet: 'Hmm, wat moeten die grijnzende ventjes  met het bezit van heer Ollie…?' maar het is al te laat. Heer Bommel heeft de sleutels van de Oude Schicht al overgedragen aan de leider van de mannetjes. 'Jonge vriend, we moeten leren delen,' zo leest hij Tom Poes de les. 'Denk toch niet steeds aan jezelf! Dat heeft deze professor in het uh, …fruitdenken me zelf gezegd.' Hij wijst naar de leider die hem vriendelijk toelacht. ‘Frisdenken, daar hebben we allemaal plezier van,’ kraait de professor uit. Met een groots gebaar geeft de voormalige kasteelheer nu ook de akte van slot Bommelstein aan de hoogste frisdenker. 'Kijk eens professor, nu kunnen alle Rommeldammers samen gaan verdrinken … uh, andersdrinken, kom hoe heet het ook al weer… frisdrinken! Ja dat was het.' De professor wacht echter niet verder af, hij rent direct naar het stadhuis van Rommeldam. Tom Poes weet een veel kortere weg en schiet als eerste het kantoor van ambtenaar Dorknoper binnen. Helaas, de ambtelijke burelen zijn verlaten. Dorknoper is door burgemeester Dickerdack op een cursus omdenken gestuurd. 'Jongeman Poes, een ambtenaar achter een bureau, dat is afdenken. Dat heeft die professor uh, uh, professor Flestrekken zelf gezegd.' Frisdenken, corrigeert Tom Poes maar de burgemeester luistert al niet meer. Hij is druk in gesprek met de leider van de Frisdenkers die zojuist het stadhuis binnen is gestoven. 'Kijk, burgemeester, de eigendomsakte heb ik en ook de sloop- en bouwvergunning. Allemaal voor het nieuwe samenzelfdoe-centrum dat uw naam zal dragen. Als u hier even tekent heeft Rommeldam een gekantelde omdenkcultuur en wordt u benoemd tot Frisdenker in de Eerste Graad!'

'Eerste Graad,' herhaalt de burgemeester langzaam terwijl hij Tom Poes glunderend aankijkt. 'Je kunt wel zien dat deze kleine professor grote mensenkennis heeft.' (wordt vervolgd)

Metz leest voor

Pensioenbrief

Vorige week kreeg ik een brief van het stadsdeel waar ik eind vorige eeuw, in de jaren dat Freek nog jong genoeg was om Sinterklaas te spelen, een tijdje wethouder was. Straks, als ik bijna net zo oud ben als Sinterklaas, krijg ik bovenop mijn AOW een pensioenuitkering van dat stadsdeel. Het bedrag dat ik dan zal ontvangen wordt elk jaar minder. Dat schijnt normaal te zijn. Bij de laatste brief kreeg ik een toelichting van het afdelingshoofd personeelszaken van het stadsdeel. Zij legt mij uit hoe dat zit.
In de eerste zin raak ik al de weg kwijt. Is de brief nu door haar opgesteld of haalt ze enkelvoud en meervoud door de war en verwijst ze naar de overzichten van pensioenberekenaar Mercer? In de tweede alinea raak ik verder van de route af. Voor de berekening van de pensioenspaarpot is uitgegaan, zo zegt het hoofd, van de rekenregels die daarvoor gelden. Ja, dat mag ik hopen zeg! Dat ze niet plotseling de winstmodellen van een Griekse dagmarkt los heeft gelaten op mijn pensioen. In de volgende zin staat alleen een onderwerp; een gezegde en een lijdend voorwerp konden er niet van af. Daar moeten we aan wennen. Vervolgens zegt ze dat de pensioenspaarpot is gestegen. Prima. En tot slot van deze alinea legt ze uit dat een effect door de wijziging invloed heeft. Soit. Maar waarom daalt nu mijn pensioen terwijl de pensioenspaarpot in omvang stijgt?
De volgende alinea is op de cijfertjes na een exacte herhaling van de vorige; zo geef je een moeilijke brief een zekere lengte. Maar nog altijd stijgt de pot en daalt de uitkering.
Een pluim voor het afdelingshoofd: een geldprobleem is met taal weggemasseerd.

Metz leest de post
  

Respect

Een rake definitie van respect komt van Thomas Rosenboom: "Respect is onder dreiging van geweld afgedwongen onderdanigheid." Met de paginagrote oproep tot respect ('zonder respect geen voetbal') bedoelt de KNVB vast iets anders maar wat?
Eerbied? Het respect dat je opbrengt voor een oude dame of heer met veel levenservaring.
Waardering? Het respect dat je uit voor een knappe prestatie.
Ontzag? Het respect dat Bromsnor probeerde af te dwingen.
Ik vermoed dat de KNVB onder respect verstaat dat je het accepteert dat er voor iedereen een plekje onder de zon is.
Ik zou dat normaal willen noemen.
En ik zou het voortdurend gebruik van de term respect abnormaal willen noemen.

Metz heeft geen respect

Malle passie

Boeren die een vrouw zoeken doen dat met passie, en dan is het goed. Sporters die de top willen bereiken doen dat met passie en dan lukt het. Acteurs, schrijvers, regisseurs: passie doet het 'm.
Ook politici zijn pas toppolitici als ze passie in hun repertoire opnemen. Waarom draagt de PvdA Pieter Hilhorst voor als wethouder in Amsterdam? De PvdA: "Voor de fractie gaven Hilhorst’s gedrevenheid, passie, durf en de bereidheid om te kiezen voor een onorthodoxe aanpak de doorslag." Daargelaten dat een stadsbestuur juist goed gedijt bij een orthodoxe aanpak, moet de verwijzing naar passie ons alert maken. Passie is namelijk eng. Het verblindt de bestuurder en wie een foute route volgt is dubbel zo gevaarlijk wanneer hij wordt voortgestuwd door durf en gedrevenheid, kortweg: door passie.

Het is net als met visie. Liever geen visie dan een foute visie. Stalin, Pol Pot, Hitler: dat waren mannen met een visie, schreef Max Pam ooit ter vergoelijking van het gebrek aan visie bij Wim Kok.

Zo is het ook met die malle passie. Liever geen passie dan een foute passie.

Metz  

Wel/geen been/heil

Volkskrant, 11 september 2012

Volgens de journalist van dienst zag Rutte er twee jaar geleden "wel been in" een kabinet te starten zonder steun van een meerderheid van de Tweede Kamer.
Nu heb ik me eens laten uitleggen dat taal leeft. Ergens 'geen been in zien' moet ik voortaan dus omgekeerd begrijpen: ergens wel een beletsel in zien.
Ik zie er geen heil in, in die taalvernieuwing.

Metz leest de krant

Verifiwat?

Het is falsificatie en falsificeren dus zeggen we ook verificatie en verificeren. Dat zal de gedachtegang van Erik Akerboom zijn geweest toen hij vanmiddag op Radio 1 uitlegde dat in Den Bosch verzuimd is te verificeren. Hopelijk heeft hij meer verstand van terrorismebestrijding.

Metz luistert radio

Niet meer zeggen (7) - bizar

Alleen al het stellen van de vraag of de top in Kopenhagen wat had opgeleverd, vond de radiojournalist bizar. Doelpunten zijn ook vaak bizar, of juist kansen die (bizar!) geen doelpunt opleveren omdat de keeper een ledemaat uitsteekt. Uitlatingen van politici zijn negen van de tien keer bizar ("Terwijl Bos eerder nog de banken spekte, heel bizar hoor"). Bizar is ook het weer en het meest bizar is dan de trein die door de sneeuw, bizar hoor, in december al, en zo bizar veel, niet verder rijdt. Echt bizar ook, die discussie over de AOW en dat de TROS niet boos is op Harm Edens, heel bizar...

Metz hoort bizar veel

Wanneer

Het is de schuld van Erik van Muiswinkel dat ik moet schuddebuiken zodra Harry van Raaij op televisie verschijnt. Dus sluit ik mijn ogen maar vandaag helpt dat niet. Ook zonder beeld blijft het lachen om Harry. "Met al die negatieve publiciteit over de DSB-bank weet je dat het mis gaat; daar kun je de klok op gelijk zetten, het is alleen nog maar de vraag wanneer?"

Metz luistert televisie

Ben er ook weer

Na een lange pauze, nog langer dan die van Freek, meld ook ik me weer aan. Alleen zal het aantal stukjes van mijn hand per week wat minder worden. Na drie jaar bijna dagelijks te hebben gepost stap ik over op een weekritme. Elke dag je ergernissen noteren over taalverkrachting, welzijnsvermarkting en andere holle frasen in de glimmerwereld van journalistiek en politiek, is op den duur niet goed voor het karakter. Daar verzuur je maar van, terwijl ik zo graag verzoet.
Bovendien, het helpt allemaal niet. Zo reed ik gisteren op de A1 langs een restaurant dat klanten lokt met de tekst "Betaalbare menukaarten". En vanmorgen nog zei de burgemeester van de Bommelerwaard op Radio 1 dat zij, in geval van crisis, "met bewind van zaken zal handelen". Ik bedoel maar: waar doe je het allemaal voor?
Voor de lol. En daarom wat minder.

Metz mindert

Pannenkoek

"Pannenkoek", riep enkele maanden geleden een boze Ajax-supporter naar Marco van Basten terwijl deze met gebogen hoofd de catacomben opzocht. Marco keek verschrikt op. Daar had hij niet op gerekend. Die kwam aan.
Vanaf dat moment staat pannenkoek hoog in het lijstje van erge scheldwoorden. Een trend lijkt gezet: dodelijke ziektes en aangeboren afwijkingen leggen het af tegen huis, tuin en keuken. Binnenkort verschijnt bij de KNVB een nieuwe lijst met kwetsende scheldwoorden, goed voor jarenlange stadionverboden. Kankermongool, typhushond en zelfs hondenlul staan er niet meer op. Kinderspel. De top van de lijst ziet er als volgt uit:

1) pannenkoek
2) oliebol
3) krotenkoker
4) bukeend
5) (manke) orgeldraaier
6) klaphark
7) lampekap
8) dakduif
9) zeekomkommer
10) snotterkuiken

Metz scheldt een potje mee



PS. Vandaag las ik in de krant dat voetbalsupporters bij de bekerfinale veelvuldig en massaal boe riepen tegen de scheidsrechter. Toe maar.

Langer

...melkpak van Albert Heijn...

Dat vernieuwing doorgaans geen verbetering oplevert, wisten we al.

Dat een beetje fatsoenlijk met de Nederlandse taal omgaan, niet past bij de moderne tijd, heb ik ook begrepen.

Maar om nu een datum langer te noemen als je wilt uitdrukken dat het langer duurt eer de datum bereikt is dan we tot nu toe gewend waren, nee, dat gaat er niet in.

Nu niet en langer ook niet.

Metz leest de verpakking

Een ontvangen signaal

...de Volkskrant, zaterdag 7 februari...

Eindelijk, de baan waar ik al jaren op wacht staat in de krant. Signalen ontvangen en vanuit de wentelwiek integraal vertalen in beleid met gevoel voor verhoudingen. Sommige mensen wilden als kind later snoepwinkelier worden, missionaris in een witte Porsche of straaljagerpiloot, maar voor mij was altijd duidelijk dat ik ooit nog eens afdelingsmanager Signaleren en Accountmanagement zou worden. Alhoewel ik geen twijfel ken bel ik morgen (even goede indruk maken!) Herke Elbers. Die is namelijk kwartiermaker Ontwikkeling en Strategie bij de gemeente Amsterdam en haar (zijn?) telefoonnummer staat onder de advertentie. Voor inlichtingen. Alsof het zo niet duidelijk genoeg is.

Metz leest de krant na tip van lezer Rob

ALDB

Follugt de fkeesuffemaassie fduh aawubbé. Tegen dergelijk radiobraaksel ben ik bestand. Wennen zal het nooit maar ik luister er niet meer van op.
Mijn oren spitsten zich vanmiddag wel toen een nieuwe filemeneer de volgende zin voorbeeldig uitsprak: Volgt de verkeersinformatie van de ALDB.
Hé, de ANWB heeft een concurrent. Raar dat ik daar verder niets over gelezen heb.

Metz luistert radio

Nagel bijten

De verslaggever van Radio 1 vatte nog even de armoedige situatie samen van de eenzame matroos op dat eenzame schip van de bijna failliete reder in de haven van IJmuiden: "Hij heeft geen centen meer om zijn billen te krabben". Omdat dit raar klonk, controleerde ik het door het te visualiseren. Ik zag een vette man voor me die met een munt over zijn bleke, pukkelige kont iets opschraapte. Kan nooit de bedoeling van dit gezegde zijn geweest.
Nee dan gisteren, ook Radio 1. Een verslaggeefster van Villa VPRO legde uit dat inwoners van een Afrikaanse eilandengroep verrast reageerden toen ze merkten dat de prijzen verdubbeld waren. "Ze vielen letterlijk dood neer". Ook ditmaal hielp de visualisatie.

Metz luistert radio

Top

"Ja ja", dreigde de hoogleraar op de radio, "en dat is nog maar een tipje van de ijsberg".
Stel je voor dat de wetenschap een topje licht.
Dan zouden we alles weten.

Metz luistert radio

Appeltje, boontje

Het Kamerlid Schinkelshoek, hij mag op de radio uitleggen dat Kamerleden wat zorgvuldiger hun woorden moeten kiezen, is niet gediend van commentaar van opperagent van politie Stikvoort: "Wij kunnen als Kamerleden heel goed onze eigen appeltjes schillen".
Het was sowieso een drukke ochtend voor de taalturvers. Eerst gaf een politicus de eenvoud van een klusje aan door het "een gebakken eitje" te noemen, daarna vatte een presentator de dominante invloed van een zeker persoon aan door erop te wijzen dat deze "de toon uitmaakte". Schinkelshoek moest toen nog beginnen.
Leraren op middelbare scholen trekken bij proefwerken (maakt-niet-uit-waarover) punten van het cijfer af voor taalfouten. Mijn dochter vindt dat onrechtvaardig; ik juich het toe. Willen journalisten voortaan elke grove taalfout van politici, sporters, maakt-niet-uit-wie, onmiddellijk corrigeren? Uiteraard moeten de politici en de sporters dan ook wijzen op de verhaspelingen van de journalisten.
Zo, die afspraak staat als een huis boven water.

Metz luistert radio

Niet meer zeggen (6) - laat zijn

"Laat duidelijk zijn dat...". Of: "Laat één ding duidelijk zijn: ..."
Politici en voetbaldeskundigen mogen dit graag zeggen. Onlangs zaten Hans van Breukelen en Danny Blind in een tv-programma om het meest "Laat duidelijk zijn dat" te zeggen. Meestal volgt er dan iets onduidelijks. "Laat duidelijk zijn dat tactiek zonder fysiek tussen je oren moet zitten".

Metz kijkt televisie

Hoi

"Hoi, ik wen wat hese hockeyweisje wat we wadioweclawes wolwaat. Wisten jullie al wat we we lettews W, W, W, W, W, W, W, W en W allewaal kunnen wewwangen woor we lettew W?"

Metz luistert radio

Vuur

De stakingsdeskundige - hij bestaat echt! - in Standpunt Café loofde de manier waarop de buschauffeurs in het streekvervoer hun actie voor meer loon opbouwden. Eerst publieksvriendelijk, dan pas echt staken: "Niet gelijk alle wapens in het vuur gooien".
Dat zou inderdaad een heel onvriendelijk effect geven.

Metz luistert radio